آموزش قرآن به نسل جدید؛ حفظ تا درک عمیق
مصاحبه اختصاصی با سرکار خانم بتول شهشهانیپور
آموزش قرآن به نسل جدید، دغدغه بسیاری از والدین است که در مواجهه با چالشهای عصر پر هیاهوی مدرنیته و هجوم اطلاعات، این میراث گرانبهای معنوی را نیازمند صیانت و روشهای نوین آموزشی میبینند. این ضرورت منجر شد تا چشمه زلال زندگی با مدیر جامعةالقرآن اصفهان، راجع به آموزش قرآن به نسل جدید مصاحبهای انجام دهد که متن آن را در ادامه میخوانید.
چشمه زلال زندگی: لطفاََ خودتان را معرفی کنید.
بتول شهشهانیپور هستم، متولد سال ۱۳۴۰. تا سال ۱۳۸۸ در آموزش و پرورش بودم و بازنشسته آموزش و پرورش هستم. از سال ۱۳۷۹ نیز در کنار مدرسه، کار در جامعةالقرآن را شروع کردم.
چشمه زلال زندگی: باتوجه به اینکه روشهای سنتی آموزش قرآن برای نسل جدید کافی نیست، شما از چه روشی در جامعةالقرآن برای آموزش استفاده میکنید؟
من سالها مربی پرورشی بودم و با نوجوانان زیادی در ارتباط بودم و از ابتدا سعی میکردم که با دانشآموزانم رفیق و همراه شوم. زمانی که وارد جامعةالقرآن شدم، سبک آن یک حالت سنتی و حتی حوزوی را داشت، سپس ما طرحی تلفیقی (آموزش کلاسیک و سنتی_حوزوی) را پیش گرفتیم و الحمدلله نتیجه خوبی هم داشت. در جامعةالقرآن، تلاش بر این است که همراه دانشآموزان باشیم و برنامههای تفریحی و شادی را در طول هفته برایشان در نظر داریم و حتی از نظر پوشش نیز لباسهایشان طبق نظر خودشان و با رنگهای شاد و متناسب با فضای آموزشی است. همچنین اردوهای خوبی را نیز داریم که باعث میشود ارتباطات دوستانه تر شود. با این حال سختی کار حفظ و کلاس و درس وجود دارد، امّا هم مربیها با بچهها بسیار رفیق هستند و هم این که محیط شادی را مهیا کردهایم و جشنهای مفصّلی برگزار میکنیم، چرا که با نشاط و امیدواری است که کارها پیش میرود.
چشمه زلال زندگی: مهمترین چالش در آموزش قرآن به نسل جدید چیست؟
بچههای این نسل، کمی سختکوشی را از دست دادهاند و راحت طلب شدهاند. البته ما در جامعةالقرآن نیز دانشآموزان را از این لحاظ هم تربیت میکنیم و یاد میگیرند که برای درس خواندن جدّی باشند؛ چرا که نمیتواند غیر از این باشد. در هر دوره حفظ قرآن، دانشآموزان نمیتوانند بعد از نماز صبح بخوابند؛ زیرا بهترین زمانِ فعالیت مغز و یادگیری است و یکی از زیباییهای حفظ قرآن همین بیدارماندنهای صبحگاهی و دیدن بینالطلوعین است که این نیز لطف بزرگی است.
حفظ قرآن، انسان را بسیار منظم و مقید میکند و ارزش وقت درک میشود و چنین فردی کار بیهوده انجام نمیدهد. حفظ قرآن بدون عمل مانند درخت بدون ثمر است. از برکات حفظ قرآن آن است که دانشآموزان ما تغییر میکنند. هرچند حفظ قرآن کار راحتی نیست، امّا بعد خودشان نتیجه را میبینند و شبانه روز با قرآن مأنوس میشوند و حتی اصطلاحی که پدر مادرها در این باره به کار میبرند این است که بچههای ما از این رو به آن رو شدهاند و در رفتارهای فردی و اجتماعیشان تأثیر میگذارد.
ما در جامعهالقرآن سعی میکنیم علاوه بر برنامه حفظ و شادی و سرگرمی، حتما کار فرهنگی نیز داشتهباشیم و سخنرانان برجستهای را دعوت میکنیم تا با دانشآموزان صحبت کنند و دانشآموزان نیز اشتیاق دارند.
چشمه زلال زندگی: برای تربیت یک معلم متخصص قرآنی چه برنامهای باید داشت؟
درست است که یک معلّم قرآن باید صوت، لحن و تجوید خوبی داشتهباشد و روشهای کلاسداری نوین را بلد باشد، امّا بیشترین چیزی که من در انتخاب افراد مدّ نظر قرار میدهم شخصیت افراد است؛ چرا که ممکن است یک فرد تمام آن ویژگیها را داشتهباشد امّا آن شخصیت تأثیر گذاری که از لحاظ اخلاق و رفتار، الگو و نمونه دانشآموزان باشد، نداشته باشد. البته که همیشه لطف و عنایت خدا و امام زمان(عج) در کار است و همیشه حس میکنم دست خدا همراه ماست و آن را مشاهده میکنیم. همیشه به امام رضا(ع) توسل میکنم چون همه ما به نوعی حفظمان و جامعةالقرآن را از امام رضا(ع) داریم و همچنین مخلصانه کار کردن همه مربیان که این نیز عنایت خداوند است. کسی در اینجا به طمع کار و حقوق نمیآید و آنقدر کار و دغدغه زیاد است که احتیاج به کار مخلصانه شبانهروزی دارد و این اتّحاد و همبستگی که بین مربیان و کادر هست خودش عامل موفقیت است و همه سعی میکنند در پیشرفت کار سهیم باشند و این بسیار مهم است. خدا را شکر از کلاسهای مختلف استقبال زیادی شدهاست و امسال بیش از ۱۵۰ کلاس برگزار کردیم که ظرفیت همه آنها نیز سریع پر میشد و همه اینها عنایت خداوند است.
چشمه زلال زندگی: شرایط مخاطبان برای شرکت در کلاسها چگونه است؟
ما پذیرای افرادی که خواندن و نوشتن بلد باشند هستیم و برنامههای مخصوص دبستانیها، نوجوانان و جوانان را داریم و کلاسهای حفظ متنوّعی نیز داریم که در ساعات مختلف و باسرعتهای مختلفی برگزار میشوند و میتوانند کل قرآن را در یک سال تا ۱۲ سال حفظ کنند. همچنین کلاسهای ترجمه، مفاهیم، تدبّر، تفسیر، تجوید، صوت و لحن، روخوانی، صحیفه سجادیه و نهجالبلاغه نیز برای رده سنی مختلف برگزار میشود و هر فردی با هر شرایطی میتواند در کلاسهای حفظ شرکت کند ولو اینکه پر مشغله هم باشد. ما در جامعةالقرآن افرادی داریم که شاغل هستند؛ از جمله پزشکان معروف شهر که مشغول به حفظ قرآن اند. همچنین دانشجویان بسیاری نیز داریم که در کلاسها شرکت میکنند و این برای ما بسیار لذّت بخش است.
